\
آیکون منو
نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
 
امتیاز دهی
 
 

اخبار دفتر

دکتر مقدم
انجام عملیات سرشماری و برآورد جمعیت تمساح پوزه کوتاه مردابی (گاندو) مدیر کل دفتر حیات وحش و آبزیان آب های داخلی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به نتایج آخرین سرشماری گونه تمساح مردابی، گفت: مرور وضعيت جمعيتي تمساح مردابي (گاندو یا تمساح پوزه كوتاه) در 20 سال گذشته نشان می دهد كه جمعيت این گونه با رشد بسيار كمي نسبتا ثابت بوده است و شايد بتوان گفت ظرفيت زيستگاه بيش از اين نيست.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست (پام)، سید مجید خرازیان مقدم مدیر کل دفتر حیات وحش و آبزیان آب های داخلی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به طرح سرشماری و تخمین جمعیت تمساح مردابی که همزمان با دهه فجر (بهمن ماه) امسال برای چندمین سال متوالی متوالی با همکاری بخش خزندگان و دوزیستان دفتر حیات وحش و آبزیان آب های داخلی سازمان و کارشناسان، محیط بانان و همباران  اداره کل حفاظت محیط زیست استان سیستان و بلوچستان انجام شد، گفت: با توجه به اینکه تمساح مردابی، گونه شاخص خزندگان کشور است، اجرای این طرح سرشماری از اهمیت بسیاری برخوردار است.

وی، دستیابی به آمار حداقل جمعیت موجود گونه در مناطق تحت مدیریت سازمان، آگاهی از نحوه پراکنش گونه، آگاهی از وضعیت زیستگاه ها و کمبودها و نارسایی ها، شناسایی عوامل تهدید گونه در منطقه و تاثیر تغییرات ایجاد شده بر روی جمعیت ها و سرانجام تجزیه و تحلیل داده ها و ارائه راهکارهای بهبود مدیریت با توجه به نتایج به دست آمده را از جمله اهداف این طرح دانست.

خرازیان مقدم با بیان اینکه در این عملیات چهار تيم سرشماري با استفاده از ابزارهاي دقيق مانند تلسكوپ، جي پي اس و دوربين عكاسي مدرن به مناطق از پيش تعيين شده عزيمت کردند و سرشماری صورت گرفت، اظهار کرد: مناطق شمالي و شمال غرب منطقه حفاظت شده گاندو در اولويت قرار گرفته و ابتدا مورد پايش قرار گرفتند.

مدیر کل دفتر حیات وحش و آبزیان آب های داخلی سازمان حفاظت محیط زیست افزود: سپس تيم ها عازم مناطق جنوب و جنوب شرقي منطقه شده و تمام بركه ها و مسير رودخانه ها مورد بررسی و آماربرداري به روش مشاهده مستقیم قرار گرفتند.

این مقام مسئول ادامه داد: در اين ماموریت درياچه هاي سدهاي زيردان و پيشين با قايق موتوري مورد پايش قرار گرفتند. همچنين در درياچه سد پيشين هنگام شب نيز سرشماري انجام شد. براي اطمينان از صحت آماربرداري تمساح ها در درياچه سد پيشين از ضلع شمالی و جنوبی بطور همزمان با دو تيم،  بازشماري صورت پذيرفت تا خطاي مشاهدات به حداقل برسد.

خرازیان مقدم با اشاره به اینکه در سال جاری در مجموع تعداد 56 بركه و هوتك (استخرهای دست ساخت که از آب باران تغذیه می شود ) مورد بررسی واقع شده و این در حالی است که طی سال های گذشته تعداد 75 برکه و هوتک شناسایی و ثبت مختصات و شناسنامه دار گردیده اند، گفت: موقعيت اين بركه ها با توجه به پراكنش تمساح ها، بيشتر در شمال و شمال غربي منطقه حفاظت شده گاندو قرار دارد و وابستگي شديد تمساح به آب را نشان مي دهد. از آنجا كه گاهی  تعدادي از اين بركه ها با فاصله چند متري نسبت به يكديگر قرار دارند، در عمليات سرشماري اين بركه ها با يك نام و يكجا سرشماري شدند چرا كه در نقشه ها بدليل فاصله كم، نقاط هم پوشاني دارند.

** خشكسالي عامل كوچ اجباري تمساح پوزه كوتاه مردابي

مدیر کل دفتر حیات وحش و آبزیان آب های داخلی سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: با توجه به اطلاعات موجود بركه ها از سال های گذشته و شرايط زيستگاهي مناطق و خشكسالي چند ساله اخير، تعداد زيادي از هوتك ها و بركه هاي پائين دست رودخانه هاي كاجو، باهوكلات و سرباز خشك شده و يا بسيار كم آب بودند كه اين عامل باعث كوچ اجباري تمساح پوزه كوتاه مردابي شده است لذا برخی از هوتك هايي که در سرشماري سال هاي قبل داراي تمساح بودند در زمان سرشماري سال جاری هيچ آثاري از وجود تمساح در آن ها مشاهده نشد.

وی اظهار کرد: از طرفي با برنامه هاي زنده گيري و انتقال تمساح توسط ادارات شهرستان هاي نيكشهر، سرباز و چابهار اين امر بيشتر مشهود بود. جمعيت تمساح در سال جاري را با توجه به مشاهده مستقيم و خطاي 20 درصد مي توان 503 سر تخمين زد كه بزرگترين تجمع آن در منطقه حوزه سد پيشين و بند آبي شيرگواز قرار دارد .

** در 20 سال گذشته جمعيت تمساح مردابي با رشد بسيار كمي نسبتا ثابت بوده است

خرازیان مقدم خاطرنشان کرد: با مروري بر وضعيت جمعيتي تمساح مردابي در 20 سال گذشته در مي يابيم كه جمعيت تمساح مردابي با رشد بسيار كمي نسبتا ثابت بوده است و شايد بتوان گفت ظرفيت زيستگاه بيش از اين نيست هرچند تصرفات و تخريب بركه ها و برداشت آب باعث شده تجمع جمعيتي را شاهد باشيم اما از نظر تعداد چندان تغيير قابل ملاحظه اي نداشته است از طرفي آمار تخميني تلفات جاده اي يا خشكسالي در حد 10 تا 15 سر در اين چند سال نبوده است.

وی با تاکید بر اینکه كنترل جمعيت نياز به برنامه ريزي و اجراي پايش مداوم هرساله دارد و مطالعه ناشناخته ها از قبيل تهاجم، بيماري و نحوه بقاء گونه الزامي است، تصریح کرد: به همین منظور بخش خزندگان و دوزیستان دفتر حیات وحش و آبزیان آب های داخلی سازمان حفاظت محیط زیست در سال های اخیر با تهیه و تدوین و اجرای برنامه عمل (Action Plan) حفاظت و مدیریت تمساح مردابی (که انجام سرشماری سالیانه گونه بخش مهمی از آن محسوب می شود)، علی رغم تمامی مشکلات و کمبودهای موجود بویژه از لحاظ اعتبارات، اقدام به تکمیل اطلاعات سالیانه در راستای حفاظت و مدیریت بهینه در خصوص این گونه ارزشمند ملی نموده است.

** فرهنگ اهالی بومی در حفاظت و بقاء گاندو نقش بسيار مهمی دارد

مدیر کل دفتر حیات وحش و آبزیان آب های داخلی سازمان حفاظت محیط زیست افزود: البته با توجه به فرهنگ اهالی بومی این مناطق که وجود این زیستمند را مایه برکت می دانند، حمايت آن ها در حفاظت و بقاء این گونه نقش بسيار مهمی دارد چرا که بلوچ‌ها معتقدند هر جا آب هست، تمساح هم هست. این‌دو در نگاه مردم بلوچ لازم و ملزوم یکدیگرند که اگر یکی برود دیگری هم به قهر، سرزمین را ترک می‌کند.

خرازیان مقدم گفت: لیکن با توجه به وسعت زياد منطقه حفاظت شده گاندو و پراكنش تمساح در خارج از آن و كمبود پرسنل اجرايي سازمان، حفاظت کامل از این گونه غیر ممکن بوده و لذا سهيم كردن مردم بومي در امور حفاظتی اجتناب ناپذير است. انجام آموزش هاي لازم و مداوم و توانمند سازي جوامع محلي در این رابطه مي تواند تهديدات را به حداقل خود برساند.

گفتنی است، تمساح مردابي يا پوزه كوتاه (Crocodylus palustris) با نام انگليسي"Mugger" به عنوان يك گونه در شبه قاره هند شناخته شده و حوزة پراكنش آن در ايران غربي ترين نقطة پراكنش جهاني اين گونه به حساب مي‌آيد.

پراكنش اين گونه در ايران محدود به قسمتي از ناحية مكران در استان سيستان و بلوچستان در حوزة شهرستان هاي چابهار، سرباز، نيك شهر و نيز سراوان مي باشد. این جانور به عنوان تنها گونه حاضر از راسته تمساح ها در ایران و بزرگترین خزنده درسطح کشور محسوب می شود. اين گونه در آخرين طبقه بندي اتحاديه جهاني حفاظت از طبيعت (IUCN) در سال 2017 جزء گروه آسيب پذير (VU) طبقه بندي گرديده است و عمده ترين عامل تهديد كنندة آن خشکسالی ، تخريب و تصرف زيستگاه ها مي باشد.
 
امتیاز دهی
 
 

بيشتر
اخبار مرتبط